Energielabel kantoor: de label C-plicht uitgelegd

Is een energielabel voor een kantoor verplicht?

Ja. Sinds 1 januari 2023 moet een kantoorgebouw minimaal energielabel C hebben. Zonder geldig label C of beter mag u het pand niet als kantoor gebruiken of in gebruik nemen. Dat staat in artikel 3.87 van het Besluit bouwwerken leefomgeving (Bbl). De plicht geldt voor kantoren vanaf 100 m², in eigen gebruik of verhuurd.

Het gaat om een kantoorgebouw: een gebouw of deel daarvan met alleen kantoorfuncties en bijbehorende ruimtes, zoals vergaderzalen. Het feitelijke gebruik telt, niet de omschrijving in de BAG.

Bij verkoop, verhuur en oplevering heeft een kantoor bovendien een label nodig, op enkele uitzonderingen na; zie energielabel bedrijfspand.

Wat betekent label C voor een kantoor?

Label C betekent voor een kantoor een primair fossiel energiegebruik van hoogstens 225 kWh per m² per jaar, berekend volgens NTA 8800. Voor kantoren loopt klasse C van 200,01 tot en met 225,00 kWh. Voor andere functies, zoals onderwijs of zorg, gelden andere grenzen dan voor kantoren.

Primair fossiel energiegebruik is de fossiele energie voor verwarming, koeling, warm water en installaties zoals verlichting, min de duurzame energie die op of bij het gebouw wordt opgewekt. Computers en andere apparatuur tellen niet mee.

Deze indeling staat in bijlage X van de Omgevingsregeling. Een geldig label van vóór 2021 met een energie-index van 1,3 of beter voldoet ook; die overgangsregel loopt uiterlijk op 31 december 2030 af.

Wanneer is een energielabel C voor een kantoor niet verplicht?

De plicht geldt niet als de kantoorfuncties minder dan 50% van de gebruiksoppervlakte van het gebouw beslaan, of als kantoor en bijbehorende ruimtes samen kleiner zijn dan 100 m². Daarnaast noemt artikel 3.87 van het Bbl zes andere uitzonderingen, plus een regel voor maatregelen die zich pas na meer dan 10 jaar terugverdienen.

• Gemengd gebouw. Voor de 50% telt alleen de kantoorfunctie mee, niet de bijbehorende ruimtes.
• Klein kantoor. Voor de 100 m² tellen kantoor en bijbehorende ruimtes van alle kantoren in het gebouw samen; zie gebruiksoppervlakte.
• Monument. Rijks-, provinciale en gemeentelijke monumenten, ook als de aanwijzing nog loopt; een beschermd stadsgezicht telt niet. Bij verkoop of verhuur heeft een monument sinds 29 mei 2026 wel een label nodig; zie energielabel monument.
• Tijdelijk gebruik. Gebruik van ten hoogste twee jaar, bijvoorbeeld vóór sloop of verbouwing tot woningen. Losse periodes tellen op.
• Bijzondere gebouwen. Gebouwen die niet voor personen worden verwarmd of gekoeld, gebouwen voor erediensten, alleenstaande gebouwen onder 50 m² en panden die bij een onteigening in onderling overleg zijn gekocht om te slopen.
• Te dure maatregelen. Verdienen de maatregelen voor label C zich pas na meer dan 10 jaar terug, dan volstaan de maatregelen die dat binnen 10 jaar doen. Deze hardheidsclausule moet de eigenaar met een berekening aantonen.

Hoort een kantoor bij een andere functie, zoals de kantoren in een school of industriehal, dan is het gebouw volgens RVO niet vanzelf een kantoorgebouw.

Wie moet zorgen voor het label: de eigenaar of de huurder?

De eigenaar. Volgens artikel 3.3 van het Bbl moet de eigenaar van het gebouw, of wie anders bevoegd is om er voorzieningen aan te treffen, aan deze regels voldoen. De gemeente richt handhaving daarom eerst op de eigenaar. De huurder merkt het wel: zonder label C mag het kantoor niet worden gebruikt.

Huurt u kantoorruimte en twijfelt u of het pand voldoet? RVO raadt aan contact op te nemen met de verhuurder. Via energielabel checken ziet u in EP-Online of er een label op uw adres staat.

Let op bij een verzamelgebouw: een label voor het hele gebouw telt alleen als het op elk kantooradres in EP-Online is geregistreerd. De eigenaar mag kiezen voor één label voor het hele gebouw, voor alle kantoren samen of per kantoor.

Wat gebeurt er als uw kantoor geen label C heeft?

Dan geldt een gebruiksverbod: het pand mag niet als kantoor worden gebruikt. Sinds 1 januari 2023 handhaven gemeenten en omgevingsdiensten daarop. Volgens de handreiking op IPLO is een last onder dwangsom het uitgangspunt, voor een gemiddeld kantoor €2.000 per week tot maximaal tien keer. Blijft een label uit, dan kan de gemeente het kantoor sluiten.

Bij een last onder dwangsom moet u de overtreding binnen een termijn beëindigen; anders betaalt u per week. In het model van IPLO krijgt de eigenaar eerst per brief 12 weken om een label C te registreren of een advies met planning te sturen. Het label moet dan binnen een jaar volgen.

Dit staat los van de labelplicht bij verkoop of verhuur, waarop de Inspectie Leefomgeving en Transport let (zie energielabel boete). Op 1 juli 2026 had volgens een schatting van RVO 72% van de kantooradressen label C of beter en 24% nog geen label.

Hoe krijgt u uw kantoor naar label C?

RVO beschrijft vier stappen: laat een maatwerkadvies maken, verken de financiële regelingen, voer de maatregelen uit en laat een gecertificeerde adviseur het nieuwe label vaststellen en registreren in EP-Online. Vraag om maatregelen waarmee u minimaal label C haalt; een maatwerkadvies bevat niet automatisch een label.

Kantoren met label D tot en met G halen volgens RVO soms zonder al te veel bouwkundige ingrepen label C. De maatregelenlijst op IPLO noemt maatregelen die zich bij een gemiddeld kantoor binnen 10 jaar terugverdienen, onder meer:

• Glas en isolatie. HR++-glas in plaats van enkel glas, en isolatie van dak, vloer of spouw.
• Verlichting. LED in plaats van TL, halogeen of spaarlampen, met daglichtregeling.
• Ventilatie. Warmteterugwinning, CO2-regeling en ventilatoren met toerenregeling.
• Verwarming. Een hybride warmtepomp, vooral bij grotere kantoren.
• Zonnepanelen. Eigen opwek telt mee in het label.

Een kantoorlabel mag alleen worden opgesteld door een EP-U-adviseur van een bedrijf met een BRL 9500-U-certificaat. Via Energielabel24 kunt u adviseurs vergelijken die bedrijfspanden opnemen. Houd ook rekening met de energiebesparingsplicht en de informatieplicht, die los van label C kunnen gelden.

Komt er een strengere eis dan label C, zoals label A in 2030?

Label A in 2030 is voor kantoren niet wettelijk verplicht, meldt RVO. Wel komen er door de Europese richtlijn EPBD IV minimumeisen voor alle utiliteitsgebouwen: vanaf 2030 moeten zij beter presteren dan de slechtste 16% uit 2020, en vanaf 2033 beter dan de slechtste 26% uit 2020.

De Nederlandse uitwerking ligt nog niet vast. Volgens RVO moeten de slechtst presterende utiliteitsgebouwen op 1 januari 2030 minimaal label D hebben; de eisen voor 2033 volgen nog. Volgens de Kamerbrief van 14 juli 2025 komen die regels uiterlijk in 2027 in het Bbl. Een gebouw dat uiterlijk in december 2029 label C heeft, voldoet volgens RVO al aan de eisen vanaf 2033.

In 2030 verandert ook de labelschaal: de A-klassen met plusjes verdwijnen. Bestaande labels blijven tien jaar geldig; zie ook nieuw energielabel 2026.

Veelgestelde vragen

Bronnen

• Besluit bouwwerken leefomgeving, artikel 3.87 en 3.87a en artikel 3.3, plicht, uitzonderingen en eigenaar.
• Omgevingsregeling, bijlage X, labelklassen utiliteitsgebouwen.
• RVO, Energielabel C kantoren, plicht, stappen en tussenstand.
• RVO, Veelgestelde vragen energielabel C, begrippen en uitzonderingen.
• RVO, Energielabel utiliteitsgebouwen, wat het label meet.
• RVO, EPBD IV en minimumniveaus utiliteitsgebouwen, eisen vanaf 2030.
• IPLO, Wetgeving energielabel C-verplichting, grenswaarde en overgangsrecht.
• IPLO, Uitzonderingssituaties energielabel C, uitleg per uitzondering.
• IPLO, Uitvoeren toezicht en Handhaving, termijnen en dwangsom.
• IPLO, Maatregelenlijst energielabel C, maatregelen voor kantoren.
• Kamerbrief over implementatie EPBD, planning van de eisen.