Zelf isoleren: wat u vastlegt zodat het meetelt in uw energielabel
Zelf geïsoleerd? Dan telt het mee als de adviseur de isolatiedikte kan vaststellen: hij meet die ter plekke, of haalt die uit foto's tijdens het werk en een factuur met uw adres. Een Rc-waarde op een factuur neemt hij niet zomaar over. Zonder bewijs rekent hij met de standaardwaarde van het bouwjaar.
Inhoudsopgave
Hoe bepaalt de adviseur uw isolatie?
Het opnameprotocol ISSO 82.1, dat bij de rekenmethode NTA 8800 hoort, schrijft voor de basisopname een vaste volgorde voor om de Rc-waarde van een dak, gevel of vloer te bepalen:
- Ter plekke meten. De adviseur meet de isolatiedikte zelf, bijvoorbeeld op zolder, in de kruipruimte of met een prikpen in een open stootvoeg van de spouw.
- Uit bewijs van uw woning. Kan hij de dikte niet zien, dan haalt hij die uit een factuur, getekende werkbon, detailtekening of foto die bij uw adres hoort, en controleert ter plekke of die dikte aannemelijk is.
- Uit het bouwjaar. Is er niets te meten en geen bewijs, dan rekent hij met de standaardwaarde van het bouwjaar of renovatiejaar. Bij oudere woningen is die laag.
Van de dikte gaat de adviseur via de tabellen in het protocol naar een Rc-waarde. Een gemeten dikte rondt hij af op hele centimeters: 14 mm wordt 10 mm, 15 mm wordt 20 mm. Staat de handelsdikte op een factuur of getekende werkbon met het adres van de woning, dan vervalt die afronding.
En de Rc-waarde op uw factuur of productblad? Die neemt de adviseur in de basisopname niet zomaar over. Volgens ISSO 82.1 telt een Rc-waarde van een bouwdeel alleen als een gecontroleerde verklaring aantoont dat die klopt; zulke verklaringen staan in de databank van BCRG. Voor zelf aangebrachte isolatie is dat zelden het geval. Wat wel telt: de dikte, en het merk en type van het materiaal.
In een detailopname rekent de adviseur de Rc-waarde uit met hoofdstuk 8 van NTA 8800, laag voor laag. Dan mag hij de lambdawaarde uit de prestatieverklaring (DoP) of het productblad van de leverancier gebruiken; ontbreekt die, dan neemt hij een vaste waarde uit bijlage E van NTA 8800. Vraag uw adviseur vooraf welke opname hij doet.
Wat legt u vast per onderdeel?
Maak de bewijzen tijdens het werk: als de gipsplaat of de vloer erop zit, is de isolatie niet meer te zien. ISSO 82.1 noemt foto's tijdens het werk, facturen en tekeningen als bewijs; RVO noemt daarnaast foto's van de verpakking met de Rd-waarde.
Dak en zolder
- Foto's van de isolatie tussen de gordingen of sporen, vóór de afwerking erop gaat, op meerdere plekken.
- Een foto met een duimstok of meetlint loodrecht in de isolatie, tegen de binnenkant van het dak, met de dikte leesbaar.
- Een foto van de verpakking of het etiket: merk, type, dikte en de Rd- of lambdawaarde.
- De factuur met het materiaal, de dikte en het aantal m², op uw naam en met het adres van de woning.
Gevel en spouw
- Spouwmuurisolatie wordt meestal ingeblazen door een bedrijf. Bewaar de factuur of de verklaring van dat bedrijf met uw adres en het materiaal. Is de spouw helemaal gevuld, dan is de isolatiedikte gelijk aan de breedte van de spouw.
- Isoleert u de gevel zelf aan de binnenkant, met een voorzetwand: foto's van de platen met de duimstok erin, vóór de gipsplaat erop gaat, plus het etiket en de factuur.
Vloer en kruipruimte
- Foto's vanuit de kruipruimte van de isolatie onder de vloer, met een duimstok die de dikte laat zien.
- Een foto van het etiket van de platen of de verpakking, en de factuur met uw adres.
- Houd het kruipluik bereikbaar: wat de adviseur zelf kan meten, gaat voor.
Glas
- Bij glas meet de adviseur geen dikte, maar kijkt hij naar het soort glas. Bewaar de factuur waarop staat of het HR++ of triple glas is, met het adres van de woning.
- Heeft u het glas zelf geplaatst, maak dan ook een foto van de sticker of het label op het glas vóór u die weghaalt.
Op elke factuur of werkbon hoort het adres van de woning te staan, niet alleen een factuuradres: dat eist ISSO 82.1 voor bewijs van een onderdeel dat in de woning is aangebracht. Een kassabon van de bouwmarkt zonder naam en adres is dus zwak bewijs; vraag bij het afrekenen om een factuur op uw naam en adres.
Wat kost een energielabel voor uw woning?
Vul uw postcode in en zie direct de adviseurs, hun prijs en levertijd.
Checklist voor de opname
- Per bouwdeel een map (of fotomap op uw telefoon) met foto's van tijdens het werk, met duimstok.
- Foto's van de etiketten en verpakkingen: merk, type, dikte, Rd- of lambdawaarde.
- Facturen en werkbonnen met het adres van de woning, het materiaal, de dikte en het aantal m².
- Het productblad of de prestatieverklaring (DoP) van het materiaal, voor een detailopname.
- Bouwtekeningen of detailtekeningen, als u die heeft.
- Zolder, kruipluik en meterkast bereikbaar.
De volledige lijst, ook voor verwarming, ventilatie en zonnepanelen, staat bij energielabel-opname voorbereiden.
Rc-waarde en lambdawaarde in gewone taal
De lambdawaarde (λ) zegt hoe goed een materiaal zelf warmte geleidt, in W/(m·K): hoe lager, hoe beter het isoleert. De R-waarde van één laag is de dikte in meters gedeeld door de lambda: R = d / λ, in m²K/W. De Rc-waarde is de warmteweerstand van het hele bouwdeel, met alle lagen samen, berekend volgens NTA 8800.
Rekenvoorbeeld, een indicatie: een plaat van 100 mm met een lambda van 0,035 heeft een R van 0,100 / 0,035 = 2,86 m²K/W. De Rc van het dak of de vloer waar die plaat in zit, is niet gewoon de som van de lagen: NTA 8800 rekent ook met houten regels, bevestigingsmiddelen en luchtlagen.
Wilt u de opbouw van uw eigen dak, gevel of vloer als indicatie doorrekenen, gebruik dan de gratis tool Rc-waarde berekenen. Daar leest u ook het verschil tussen Rc, Rd en lambda en welke Rc-waarde verplicht is.
Na het isoleren: een nieuw label
Uw label verandert niet vanzelf. Pas als een gecertificeerde adviseur de woning opnieuw opneemt en een nieuw label registreert in EP-Online, telt de isolatie mee. Welke maatregel het meest doet, ziet u als indicatie bij energielabel verbeteren.
Wilt u vooraf een plan per maatregel, ook wel verduurzamingsadvies genoemd, dan is dat een maatwerkadvies: dat maakt de adviseur in dezelfde opname als het label. Hoe snel het label klaar is, geeft elke adviseur zelf op in de vergelijking.
Veelgestelde vragen
Telt zelf isoleren mee voor het energielabel?
Ja, als de adviseur de isolatie kan vaststellen. Dat kan door de dikte ter plekke te meten, of met foto's tijdens het werk, een factuur of een tekening die bij uw adres hoort. Kan hij niets zien en heeft u geen bewijs, dan rekent hij met de standaardwaarde van het bouwjaar (ISSO 82.1).
Neemt de adviseur de Rc-waarde van mijn factuur over?
Niet zomaar. In de basisopname rekent de adviseur met de isolatiedikte; een Rc-waarde op een factuur of tekening telt alleen als een gecontroleerde verklaring aantoont dat die klopt (ISSO 82.1). In een detailopname mag hij de lambdawaarde uit het productblad gebruiken om de Rc zelf uit te rekenen.
Wat als ik geen bon of foto's meer heb?
Dan probeert de adviseur de dikte ter plekke te meten, bijvoorbeeld op zolder, in de kruipruimte of met een prikpen in de spouw. Lukt dat niet, dan rekent hij met de standaardwaarde van het bouwjaar. Een verklaring van uzelf geldt niet als bewijs.
Hoe maak ik een goede foto van de isolatiedikte?
Zet een duimstok of meetlint loodrecht in de isolatie, tegen de binnenwand of de onderkant van het dak, en fotografeer zo dat de dikte leesbaar is. Maak ook een foto van het etiket met merk, type en dikte. Doe dat op meerdere plekken en vóór de afwerking erop gaat.
Moet mijn adres op de factuur staan?
Ja. ISSO 82.1 vraagt dat op de factuur of werkbon het adres staat van de woning waar het materiaal is aangebracht, naast het factuuradres. Vraag daarom in de bouwmarkt om een factuur op naam en adres in plaats van alleen een kassabon.
Wat is het verschil tussen de Rc-waarde en de lambdawaarde?
De lambdawaarde gaat over het materiaal: hoe goed het warmte geleidt. De Rc-waarde gaat over het hele bouwdeel. Per laag geldt R = dikte in meters gedeeld door lambda. Meer bij Rc-waarde en Rd-waarde.
Bronnen
De regels op deze pagina komen uit de bronnen hieronder, gecontroleerd op 28 september 2026.
- 1ISSO, wijzigingen- en interpretatieblad ISSO 82.1 (december 2021), §6.5 bewijsmateriaal met adres, §8.2.14 volgorde meten, bewijs en bouwjaar, afronding van de isolatiedikte (opent in een nieuw tabblad)
- 2Vabi, uitleg bij de opname van constructies, de volgorde uit ISSO 82.1 en de gevulde spouw (opent in een nieuw tabblad)
- 3RVO, Energielabel woningen, welke documenten u klaarlegt en de standaard op basis van het bouwjaar (opent in een nieuw tabblad)
- 4BCRG, de databank met gecontroleerde kwaliteitsverklaringen (opent in een nieuw tabblad)
- 5RVO, Best practice technische isolatie, de lambdawaarde als warmtegeleidingscoëfficiënt (opent in een nieuw tabblad)
Gecontroleerd door een EP-adviseur
Gecontroleerd door een geverifieerde EP-adviseur op .
Gecontroleerd zijn de feiten en cijfers in deze gids.
Zelf vergelijken
Vergelijk adviseurs voor uw adres
Vul uw postcode en huisnummer in en u ziet welke gecertificeerde adviseurs bij u langskomen, met het tarief dat zij zelf vaststellen.
Gratis en vrijblijvend. U betaalt alleen de adviseur die u kiest.
Liever eerst een vraag stellen? Bekijk de veelgestelde vragen
